PVDA gaat rond in de wijken met petitie: "Somers moet de onwettige kosten terugbetalen."

Ook na de uitspraak van de Antwerpse gouverneur blijft de PVDA vragen dat het stadsbestuur de onwettige kosten op kleine snelheidsboetes terugbetaalt. Fractievoorzitter Sara Van Rompaey: “Het stadsbestuur ontsnapt door de beperkte armslag van de gouverneur. Dat belet niet dat het stadsbestuur de mogelijkheid heeft om fouten te erkennen en eindelijk verkeersveiligheid centraal te stellen in plaats van het oplappen van de begroting.”

Deze week rapporteerden Het Laatste Nieuws en de Gazet van Antwerpen dat de Antwerpse gouverneur Cathy Berx aan de Mechelse burgemeester niet kan vragen om de boete toeslagen terug te betalen. Maar ze bevestigde aan de Gazet van Antwerpen ook dat die administratieve kosten nooit hadden gevraagd mogen worden: “Omdat handhaving een kwestie van openbare orde is en boetebedragen niet door bijkomende toeslagen verzwaard mogen worden.” (GvA, 28.9.2026) Hiermee gaat ze lijnrecht in tegen de redenering van Bart Somers. De Mechelse burgemeester probeert de verkeersboetes te verkopen als een dienst die de stad bewijst aan de persoon die de boete moet betalen. En dat aan die dienstverlening administratieve kosten verbonden zijn die de overtreder dan ook maar moet betalen. Hiermee stapt het stadsbestuur in een redenering die sinds 2021 ook al op klassieke verkeersboetes van toepassing is en die federaal wettelijk geregeld is. Deze juridische spitsvondigheid verdient echter geen navolging. Dat een overheid niet het volledige bedrag van een boete kan opstrijken door verwerkingskosten, daar heeft de snelheidsovertreder geen boodschap aan. Boetes zijn geen dienstverlening van een overheid aan mensen die te snel rijden. Boetes zijn een manier om mensen te straffen voor het overtreden van verkeersregels. Hierin moet verkeersveiligheid centraal staan. Door boetes als een dienstverlening te beschouwen waar verwerkingskosten aan zijn verbonden, minimaliseert en miskent een overheid het karakter van een boete. Bovendien bepaalt het Vlaamse kader dat de bedragen van de gemeentelijke administratieve geldboetes moeten overeenstemmen met de toepasselijke bedragen voor de verkeersinbreuken. Wat gemeentebesturen het recht ontneemt om toeslagen aan te rekenen.

De Antwerpse gouverneur vindt het dan ook zinvol dat individuele burgers alsnog naar de rechter stappen om de onwettige kosten aan te vechten op een andere manier. Maar de PVDA vindt dat als een stadsbestuur toeslagen verzint die achteraf onwettig blijken, het zelf die fout moet rechtzetten en niet moet wachten op juridische acties van individuele burgers. Door het reglement in juni aan te passen heeft het stadsbestuur zijn hachje gered en blijft het nu buiten de armslag van de gouverneur. Sara Van Rompaey: “Somers probeert met slimme berekeningen buiten schot te blijven en dat vervolgens te verkopen als een gunst van een stadsbestuur dat nooit fouten heeft gemaakt.”

In zijn verweer deed Somers ook een beroep op de grondwet en de fiscale autonomie van een stadsbestuur om de onwettige toeslag goed te praten. Dat een stadsbestuur fiscale autonomie heeft, betekent niet dat elke bijkomende heffing wettelijk is. Een gemeentelijke belasting moet zelf een geldige wettelijke en reglementaire grondslag hebben. Bovendien komt belastingen heffen op boetes neer op het bouwen van een koterij die de straffende betekenis van boetes ondermijnt. Somers verwijzing naar gemeentelijke fiscale autonomie zet opnieuw de Mechelse zoektocht naar geld centraal in plaats van verkeersveiligheid.

In de discussie over de onregelmatigheden bij de Mechelse politie stelde fractievoorzitter Sara Van Rompaey in de gemeenteraad de vraag of de stad nu eindelijk verkeersveiligheid centraal zal stellen in haar boetebeleid. Er is geen antwoord gekomen op die vraag. Somers schermt met het geheim van het onderzoek, de medeverantwoordelijkheid van de andere burgemeesters van de politiezone en de verantwoordelijkheid van de politietop. “Over een ander beleid, waarin verkeersveiligheid en wettelijkheid centraal staan, hebben we niets gehoord,” zegt Sara Van Rompaey.

Het beleid rond boetes moet immers gaan over verkeersveiligheid, niet over het op orde krijgen van de begroting. Het stadsbestuur heeft een hoog bedrag aan boetes in de begroting ingeschreven om zijn meerjarenplan rond te krijgen. Onder die druk kwamen er creatieve oplossingen zoals de administratieve toeslag. Opmerkelijk is dat Somers die onwettige extra kosten blijft goed praten, terwijl hij al jaren wist dat ze onwettig waren. Sara van Rompaey: “De stad moet goed bestuur nastreven en het vertrouwen van de Mechelaars herstellen door het voorbeeld te geven en haar fouten rechtzetten door de extra kosten terug te betalen. In de discussie over boetes moet verkeersveiligheid centraal staan in plaats van het oplappen van de begroting of het dragen van administratieve kosten. Daarom zetten we onze petitie (https://mechelen.pvda.be/geef-ons-geld-terug) verder en trokken we zaterdag 3 oktober voor derde keer een Mechelse wijk in om mensen te informeren, te luisteren naar hun bezorgdheden en de petitie te laten ondertekenen.”